Aż poleje się krew (2007) – Człowiek, który wygrał ze wszystkimi oprócz siebie

Daniel Plainview zaczyna jako człowiek gotów zejść głęboko pod ziemię w poszukiwaniu bogactwa. Pracuje ciężko i podejmuje ryzyko, a jego determinacja pozwala mu budować coraz większe przedsięwzięcie wydobywcze. Z czasem niemal wszystko w jego życiu zaczyna być podporządkowane możliwości zdobycia przewagi.

Paul Thomas Anderson w „Aż poleje się krew” nie opowiada jednak o przedsiębiorcy, który po prostu staje się zamożny. Opowiada o człowieku, który coraz mniej potrafi wyobrazić sobie relację nieopartą na rywalizacji.

Najbardziej destrukcyjna ambicja nie chce tylko wygrać. Chce również sprawić, by inni nigdy nie mogli poczuć się równi.

Daniel potrafi przekonywać ludzi do swoich planów. Przedstawia wizję rozwoju miejscowości, pracy i poprawy warunków życia. Umie wyczuć, czego pragną słuchacze, i wpisać własny interes w ich nadzieje.

Jego słowa nie są całkowicie oderwane od rzeczywistości. Wydobycie ropy rzeczywiście może przynieść zmiany gospodarcze. Problem tkwi w tym, że Daniel niemal zawsze uznaje cudze życie za element większego planu, którego celem pozostaje jego własna pozycja.

Szczególną rolę odgrywa H.W., chłopiec wychowywany przez Daniela. Wspólne zdjęcia i publiczne wystąpienia wzmacniają obraz rodzinnego przedsiębiorstwa. Daniel może okazywać mu przywiązanie, ale coraz trudniej rozdzielić je od potrzeby wykorzystania wizerunku ojcostwa jako narzędzia zdobywania zaufania.

Kiedy podczas wypadku przy wydobyciu H.W. traci słuch, relacja zostaje wystawiona na próbę.

Daniel nie potrafi odpowiedzieć na jego potrzeby z taką samą gotowością, z jaką reaguje na zagrożenia finansowe. Problemy chłopca stają się dla niego czymś, czego nie można rozwiązać zwyczajnym rozkazem.

To szczególnie bolesna granica jego siły.

W miasteczku działa także Eli Sunday, charyzmatyczny kaznodzieja, który pragnie wykorzystać religijny autorytet do umocnienia własnej pozycji. Rywalizacja obu mężczyzn stopniowo staje się grą upokorzeń. Jeden posiada ropę i pieniądze, drugi oferuje język zbawienia i duchowej władzy.

Film nie przedstawia żadnego z nich jako prostego moralnego przewodnika. Obaj potrafią wykorzystywać cudzą potrzebę nadziei, żeby wywierać wpływ.

Ich konflikt pokazuje, że pieniądze i religia mogą funkcjonować jako różne narzędzia tej samej potrzeby dominacji, gdy oderwą się od odpowiedzialności za innych ludzi.

Daniel zyskuje ogromny majątek, ale jego życie stopniowo pustoszeje. Coraz trudniej mu ufać komukolwiek. Nawet relacje rodzinne ocenia przez pryzmat lojalności i użyteczności.

W finale znajduje się w wielkim domu, otoczony materialnymi dowodami własnego sukcesu. Nie przypomina jednak człowieka, który osiągnął spokój. Spotkanie z Elim prowadzi do brutalnej przemocy, odsłaniającej skalę jego pogardy.

Nie ma w tym zwycięstwa, które warto świętować.

Film nie jest prostą krytyką każdego człowieka chcącego prowadzić firmę ani każdej religijnej wspólnoty. Opowiada o szczególnym sposobie traktowania świata, w którym wartość innych jest mierzona tym, czy można ich pokonać, wykorzystać albo upokorzyć.

„Aż poleje się krew” przypomina, że bogactwo może powiększać możliwości człowieka, nie zwiększając jego zdolności do bliskości. Jeśli jedynym celem jest zwycięstwo nad innymi, w końcu może zabraknąć kogokolwiek, z kim warto je dzielić.

Daniel zdobył wszystko, co potrafił policzyć. Został sam w świecie, którego nigdy nie nauczył się naprawdę kochać.