La La Land (2016) – Nie każda miłość przegrywa, kiedy się kończy

Pod koniec „La La Landu” widzimy wspomnienie życia, które nigdy się nie wydarzyło.

Mia wchodzi z mężem do klubu jazzowego. Na scenie pojawia się Sebastian. Przez krótką chwilę ich spojrzenia się spotykają, a potem muzyka zabiera nas do innej wersji przeszłości: tej, w której pierwsze spotkanie potoczyło się inaczej, rozłąki nie były konieczne, a wszystkie utracone możliwości układają się w jedną piękną historię.

Widzimy miłość, którą łatwo byłoby nazwać spełnioną.

Tylko że jest to sekwencja wyobrażona.

Damien Chazelle stworzył musical pełen kolorów, tańca i filmowych marzeń, by na koniec przypomnieć coś, czego większość romantycznych opowieści stara się nie zauważać: można kochać kogoś naprawdę i nie spędzić z nim życia.

Na początku „La La Land” wygląda jak list miłosny do Los Angeles. Ludzie tkwią w korku, ale zamiast złościć się i trąbić, zaczynają śpiewać i tańczyć. Miasto, w którym każdy spieszy się na własne przesłuchanie, spotkanie lub koncert, przez chwilę tworzy jedną wielką scenę.

To urocze otwarcie zawiera już cały paradoks filmu. Wszyscy chcą gdzieś dotrzeć. A jednak coś niezwykłego wydarza się dopiero wtedy, gdy na chwilę przestają jechać.

Mia próbuje zostać aktorką. Chodzi na kolejne castingi, odgrywa różne emocje przed ludźmi, którzy często nawet nie wysłuchują jej do końca. Pracuje w kawiarni blisko świata, do którego chciałaby należeć, a każde nieudane przesłuchanie zmusza ją do ponownego zadania sobie pytania, czy naprawdę ma talent.

Sebastian marzy o własnym klubie jazzowym. Kocha muzykę w sposób niepozbawiony pychy. Chciałby ocalić coś, co uważa za autentyczne, lecz jego przywiązanie do dawnego brzmienia czasem przesłania mu ludzi słuchających muzyki tu i teraz.

Oboje są ambitni, oboje bywają uparci i oboje mają powody, by uważać własne marzenia za kruche.

Kiedy się spotykają, odnajdują w sobie coś więcej niż romantyczne zauroczenie. Widzą osobę, która rozumie ryzyko związane z pragnieniem, by tworzyć. Sebastian pomaga Mii uwierzyć, że jej własny monodram zasługuje na próbę. Mia z kolei przypomina Sebastianowi, że warto stworzyć miejsce dla muzyki, którą kocha, zamiast tylko opowiadać, jak inni ją niszczą.

W najlepszych chwilach ich związek nie polega na wzajemnym podziwie. Polega na tym, że każde z nich potrafi zobaczyć przyszłość drugiej osoby, zanim ona sama odważy się w nią uwierzyć.

Problem zaczyna się wtedy, gdy marzenia stają się codziennością.

Sebastian przyjmuje pracę w zespole, którego styl nie do końca odpowiada jego wyobrażeniu o muzyce. Mia czuje, że zostaje sama ze swoimi próbami i rozczarowaniami. Oboje próbują coś zbudować, ale w pewnym momencie coraz trudniej odróżnić wysiłek na rzecz wspólnego życia od rezygnacji z rozmowy o nim.

Film nie udaje, że miłość przestaje istnieć, kiedy zaczynają się spory. Pokazuje jednak, że sama obecność uczucia nie gwarantuje umiejętności rozwiązywania konfliktów.

Najbardziej bolesne nie jest nawet to, że bohaterowie czasem się nie rozumieją, lecz świadomość, że wiele z ich decyzji miało sens w chwili, w której je podejmowali.

Nie trzeba szukać jednego winnego. Mia nie powinna porzucać kariery, żeby dowieść miłości. Sebastian również nie musi odrzucić własnych ambicji, by zasłużyć na wspólne życie. A przecież między tymi pragnieniami pozostaje obszar, w którym człowiek może nie zauważyć, kiedy przestał pytać drugą osobę, jak właściwie się czuje.

Właśnie dlatego finał jest tak dojrzały.

Chazelle mógł pokazać bohaterów, którzy odnieśli zawodowy sukces i mimo wszystkich przeciwności znaleźli drogę do wspólnego domu. Mógł też ukarać ich samotnością, żeby udowodnić, że ambicja niszczy miłość. Nie robi ani jednego, ani drugiego.

Mia jest szczęśliwa w innym życiu. Sebastian wreszcie prowadzi klub, o którym marzył. Nie muszą się nienawidzić ani żałować każdego wspólnego dnia. Kiedy ich spojrzenia spotykają się w finałowej scenie, widzimy porozumienie, którego nie trzeba tłumaczyć.

To, co ich połączyło, naprawdę się wydarzyło. Po prostu nie skończyło się wspólną przyszłością.

Słynna sekwencja alternatywnego życia ma w sobie coś okrutnego, ale i kojącego. Pokazuje, że pamięć nie ogranicza się do archiwum faktów. Zawiera także drogi, których nie wybraliśmy. Czasem potrafimy wrócić myślą do chwili, w której wystarczyłoby powiedzieć inne zdanie, zostać dłużej lub wcześniej przeprosić.

Nie mamy jednak pewności, że inny wybór przyniósłby szczęśliwszą przyszłość. Wyobrażenie potrafi pominąć wszystkie trudności, których nigdy nie zdążyliśmy doświadczyć.

„La La Land” przypomina więc, że żal po niespełnionej możliwości nie musi oznaczać, iż obecne życie jest gorsze. Można być wdzięcznym komuś, kto pomógł nam stać się sobą, nawet jeśli przestał iść obok.

Nie każda miłość, która się kończy, była błędem. Niektóre były prawdziwe właśnie w tej części życia, w której mogły się wydarzyć.

A gdy po ostatnim spojrzeniu bohaterów gaśnie ekran, zostaje nam nie żądanie, by los oddał im wspólne lata, lecz cicha wdzięczność za to, że kiedyś usłyszeli tę samą muzykę.