Obcy: decydujące starcie (1986) – Matka, która nie ufa już obietnicom

Obcy – decydujące starcie (1986) – Matka, która nie ufa już obietnicom

Uwaga: esej zdradza los kolonii, relację Ripley z Newt i finał filmu.

Ellen Ripley przeżyła coś, w co ludzie wokół niej nie chcą uwierzyć. Kiedy budzi się po wieloletniej hibernacji, dowiaduje się, że minęły dziesięciolecia, a jej dawne życie nie istnieje już w znanej postaci. Instytucje, zamiast potraktować jej doświadczenie poważnie, koncentrują się na kosztach utraconego statku i problemie wiarygodności zeznań.

James Cameron w „Obcym – decydującym starciu” tworzy kino akcji, ale jego emocjonalny środek pozostaje zaskakująco intymny.

Po traumatycznym doświadczeniu człowiek może najbardziej potrzebować nie zapewnienia, że zagrożenie minęło, lecz dowodu, że ktoś wreszcie naprawdę go wysłuchał.

Ripley wraca na księżyc, gdzie wcześniej spotkano niebezpieczny organizm. Tym razem towarzyszy jej grupa uzbrojonych marines. Żołnierze są pewni własnych umiejętności i technicznej przewagi. Posiadają broń, wyposażenie i wojskowy język pozwalający opisywać niemal wszystko jako problem operacyjny.

Jednak ich pewność zaczyna kruszeć, gdy okazuje się, że koloniści zostali zgładzeni, a rozmiar zagrożenia został dramatycznie niedoszacowany.

Film pokazuje różnicę między przygotowaniem do przewidywalnego konfliktu a zdolnością reagowania na sytuację, w której zmieniają się same zasady.

Ripley rozpoznaje niebezpieczeństwo wcześniej niż część żołnierzy, ponieważ nie traktuje go jak teoretycznej możliwości. Jej wiedza pochodzi z doświadczenia utraty i walki o przeżycie. Nie znaczy to, że zawsze ma rację, lecz jej ostrzeżenia nie powinny być lekceważone tylko dlatego, że nie pasują do oficjalnego planu.

Najważniejsze spotkanie ma miejsce z Newt, dziewczynką, która przeżyła katastrofę kolonii. Dziecko jest samotne i nie ufa nieznajomym. Ripley nie może rozkazać jej, żeby przestała się bać.

Może natomiast zadbać o jedzenie, ochronę i obecność.

Ich relacja powoli staje się centrum historii. Ripley utraciła możliwość dawnego życia rodzinnego, ale nie traktuje Newt jak narzędzia do odzyskania przeszłości. Zaczyna odpowiadać za konkretną osobę znajdującą się w niebezpieczeństwie.

Wartość tej więzi nie polega na tym, że zastępuje ona każdą wcześniejszą stratę. Pozwala jednak zbudować coś nowego w miejscu, gdzie obu bohaterkom odebrano poczucie bezpieczeństwa.

Cameron zestawia również Ripley z królową obcych. Obie walczą o przetrwanie potomstwa, choć ich działania i stosunek do ludzi pozostają radykalnie odmienne. To filmowy kontrast, który nadaje finałowej konfrontacji silniejszy wymiar emocjonalny niż zwykła walka z potworem.

Nie należy przez to utożsamiać zwierzęcych instynktów z ludzkimi normami moralnymi. Film posługuje się figurą macierzyństwa jako sposobem opowiedzenia o ochronie życia.

Inną ważną postacią jest Burke, przedstawiciel korporacji, który próbuje wykorzystać zagrożenie dla własnych interesów. Podobnie jak w pierwszym „Obcym”, największy problem nie zawsze wynika z samego istnienia nieznanego organizmu. Bierze się z decyzji ludzi przekonanych, że można zamienić cudze życie w akceptowalny koszt zysku.

Ripley nie potrzebuje jednak stać się bezwzględną maszyną bojową, by ocalić Newt. Najważniejsze pozostaje to, że jej działaniami kieruje nie tylko gniew, lecz odpowiedzialność za kogoś bezbronnego.

„Obcy – decydujące starcie” przypomina, że odwaga nie musi oznaczać nieodczuwania strachu. Czasami oznacza powrót do miejsca, którego najbardziej się boimy, bo ktoś inny nie ma możliwości wydostania się stamtąd samodzielnie.

Ripley wychodzi z koszmaru razem z Newt. Nie odzyskuje wszystkich utraconych lat, ale może wreszcie zasnąć z wiedzą, że zrobiła wszystko, aby ochronić kogoś bliskiego.